ΑΜΥΝΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ©    

pnykart foundation© 

Δ' ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ

του Θύμη Τσιλιόπουλου

To C-27J μούγκρισε ελαφρά και με ένα απότομο τίναγμα βρέθηκε στον Αττικό ουρανό πάνω από τον κόλπο της Ελευσίνας. Για όσους έχουν συνηθίσει το βαρύ διαπεραστικό βόμβο του C-130, ο ήχος του C-27J μοιάζει ‘πολιτισμένος’. Το ίδιο το αεροσκάφος αναδύει μια ‘καινουργίλα’ προδίδοντας το πρόσφατο της ένταξης του στην ΠΑ.

Το κομψό μεταγωγικό έφτασε στο αεροδρόμιο της Χρυσούπολης σε λιγότερο από μια ώρα εκτελώντας μια άψογη προσγείωση. Με πούλμαν μετακινηθήκαμε στην Ξάνθη όπου μας περίμενε η ηγεσία του Δ’ΣΣ. Η ενημέρωση ήταν μάλλον χλιαρή και συνηθισμένη και σε τίποτα δεν πρόδιδε την πραγματικότητα όπως αυτή θα εξελισσόταν λίγο αργότερα. Η ήπια  

Επόμενος σταθμός το Πεδίο Βολής Αρμάτων Ξάνθης στο στρατόπεδο «ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ»  λίγο πιο έξω από την πόλη της Ξάνθης, όπου εδρεύει ΧΧV. Στην Ταξιαρχία υπάγονται:

            * Το 645 Μ/Κ ΤΠ, ο όγκος του οποίου, έχει μετασταθμεύσει στο ΚΟΣΣΟΒΟ στα πλαίσια των Αποστολών Υποστηρίξεως Ειρήνης που συμμετέχει η χώρα μας.

            * Η 22 και η 25 Επιλαρχίες Μέσων Αρμάτων.

            * Η 139 Αυτοκινούμενη Μοίρα Μέσου Πυροβολικού.

            * Η 25 Επιλαρχία Υποστηρίξεως.

            * Ο 25 Λόχος Μηχανικού και

            * Η Ίλη Πεδίου Βολής Αρμάτων Ξάνθης.

Οι μονάδες αυτές στρατωνίζονται στο στρατόπεδο «ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ». Στην Ταξιαρχία επίσης υπάγονται η Ίλη Στρατηγείου της Ταξιαρχίας και ο 25 Λόχος Διαβιβάσεων, που στρατωνίζονται στο στρατόπεδο «ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ» στο ΒΔ άκρο της πόλης της Ξάνθης, μαζί με το Στρατηγείο της Ταξιαρχίας.

Περνώντας το αχανές στρατόπεδο μέσα από τεράστιους όρχους φτάνουμε στις παρυφές του οι οποίες βλέπουν σε ύψωμα σκαμμένο με νταμάρια. Καθόμαστε σε περίπτερο με γυάλινη πρόσοψη που έχει θέα ακριβώς απέναντι από τα υψώματα στο βάθος. Η διάταξη και η σχεδίαση του κτιρίου είναι τέτοια ώστε να προσφέρει απρόσκοπτη θέα προς ότι διαδραματίζεται έμπροσθεν αυτού. Χωμάτινες διαδρομές μέσα από ανώμαλο έδαφος οδηγούν στο βάθος όπου διάφοροι στόχοι βρίσκονται τοποθετημένοι. Στο Πεδίο Βολής υπάρχουν οι παρακάτω στόχοι: 300 μέτρα μπροστά από το παρατηρητήριο υπάρχει συγκρότημα 3 στόχων για βολές πληρωμάτων αρμάτων. Πίσω απ΄ αυτό βρίσκεται μεμονωμένος στόχος για βολές Α/Α πολυβόλων αρμάτων. Ακόμη ποιο πίσω υπάρχει πάλι μεμονωμένος στόχος για βολές Α/Α πολυβόλων αρμάτων. Ακριβώς πίσω από τον προηγούμενο στόχο, υπάρχει ένας πολλαπλός στόχος 9 πλαισίων για βολές πολυβόλων αρμάτων. Πάνω από τον πολλαπλό βρίσκεται ένας κινητός στόχος για βολές πολυβόλων αρμάτων. Στο βάθος υπάρχουν δύο κινούμενοι στόχοι για βολές διατρητικών βλημάτων αρμάτων, το λεγόμενο ‘τραινάκι’. Οι κινούμενοι στόχοι μεταφέρονται επί σιδηροτροχιών, η δε τροχιά που ακολουθούν περνάει από διάφορα σημεία τα οποία προσφέρουν διαφορετική κάλυψη στους στόχους, ενώ ακολουθείται και το ανάγλυφο του εδάφους, προσδίδοντας ποικιλία και ρεαλισμό στην κίνηση. Δυστυχώς οι βολές διατρητικών βλημάτων δεν προσφέρονται για θέαμα, καθώς οι βολίδες με τεράστια ταχύτητα σκίζουν τους στόχους χωρίς να προδίδουν την ύπαρξη τους. Με λίγη τύχη μπορεί κανείς να δει την σκόνη που ίσως σηκώνεται από την πρόσκρουση των βολών στο χώμα από πίσω.

Αριστερά και πίσω από το κινητό στόχο είναι οι 4 αιθρίες για βολές εκρηκτικών βλημάτων αρμάτων. Αυτές οι αιθρίες είναι και τα νταμάρια που φαίνονται. Οι βολές εδώ είναι αρκετά θεαματικές καθώς οι εκρηκτικές γομώσεις των βλημάτων των 105mm σκάνε στα τοιχώματα των αιθριών. 400 μέτρα πάνω από το τέρμα του δρομολογίου (πλατό) και κάτω από τον κινητό στόχο βρίσκετε μεμονωμένος στόχος για βολές Α/Α πολυβόλων αρμάτων. Τέλος κάτω από αυτόν και μπροστά από το παρατηρητήριο στα 500 μέτρα φαίνεται ένας πολλαπλός στόχος για βολές πολυβόλων αρμάτων.

Η διαδρομή που ακολουθούν τα άρματα, για να εκτελέσουν βολές, ξεκινά από την αφετηρία βολών που είναι κάτω και δεξιά από το παρατηρητήριο, ανεβαίνει επί του δρομολογίου με τις κίτρινες πινακίδες, καταλήγει στον πολλαπλό στόχο και επιστρέφει από το δρομολόγιο εμπρός και δεξιά από το παρατηρητήριο. Κατά την διάρκεια της ενημέρωσης μας πραγματοποιούσαν εκπαίδευση τέσσερα Leopard 1A5 τα οποία βρισκόντουσαν έτσι και αλλιώς στο πεδίο βολής για εκπαίδευση και αξιολόγηση. Σε ημι-ουλαμούς των δύο τα άρματα κατευθύνθηκαν επί των δρομολογίων βάλλοντας με τα όπλα τους εναντίον των στόχων. Ήταν όντως εντυπωσιακή η ευστοχία τους. Η κίνηση ταχύτατη. Υπάρχουν λίγα πράγματα πιο εντυπωσιακά από την επέλαση αρμάτων τα οποία βάλλουν εν κινήσει επί ανωμάλου εδάφους, ορισμένες φορές και με ταχύτητες που φαίνονται ασύλληπτες σε τέτοιο πεδίο. Αλλαγή θέσεως, βολή εν κινήσει, πυρ και κίνηση μεταξύ των δύο ομάδων επέλασις, λήψη προσωρινής κάλυψης, εκ νέου επέλασις, βολές με διάφορα όπλα εναντίον ποικιλίας κινούμενων και ακίνητων στόχων. Η πραγματική έκπληξη θα έρθει αργότερα από την απενημέρωση (de-briefing) των πληρωμάτων από τους αξιωματικούς-εκπαιδευτές. Πλέον υπάρχουν τα μέσα για πραγματική κριτική επί των επιδόσεων των αρματιστών. Είναι δε ευχής έργον ότι επί τέλους ο ΕΣ δεν φείδεται πυρομαχικών και μέσων για εκπαίδευση.

Το κτίριο δεν είναι απλά παρατηρητήριο είναι ταυτόχρονα και το Κέντρο Ελέγχου Βολής (ΚΕΒ) από όπου γίνεται ο τηλεχειρισμός των διαφόρων στόχων του πεδίου βολής. Στο ΠΒΑΞ εκτελούνται βολές αρμάτων, ΒΟΠ και πυροβολικού. Επίσης γίνονται δοκιμές βλημάτων αξιολόγησης διαφόρων όπλων - μέσων και ασκήσεις.

Τον Ιανουάριο του 2006 έγινε η εγκατάσταση και οριστική παραλαβή του συστήματος Παρακολούθησης Βολών με Πραγματικά Πυρά (LFME - Live Firing Monitoring Equipment). Το σύστημα αποτελείται από εμπορευματοκιβώτιο (κοντέινερ), θέση εκπαιδευτού, εξοπλισμό αρμάτων, μονάδα παρακολούθησης και πίνακας σκόπευσης και μονάδα τροφοδοσίας ρεύματος του κοντέινερ.

Το ολοκληρωμένο σύστημα παρέχει ταυτόχρονη επιτήρηση με σύστημα τηλεόρασης έως και τεσσάρων αρμάτων (LEO1A5, LEO2A4, LEO2HEL), μετάδοση εικόνας βίντεο προς τη θέση εκπαιδευτού, απεικόνιση δεδομένων συστήματος των οπλικών συστημάτων, αποθήκευση πληροφοριών εικόνας βίντεο και ήχου και έλεγχο της Μονάδος παρακολούθησης στόχων, και εδώ επανερχόμαστε στο θέμα της απενημέρωσης. 

Η διαδικασία όλης της δραστηριότητας καταγράφεται εσωτερικά και εξωτερικά με εικόνα και ήχο και με δυνατότητα επιλεκτικής εστίασης. Οι καταγραφές μπορούν να επαναπροβληθούν σε διάφορες διαμορφώσεις. Γίνονται κατανοητά τα οφέλη για την εκπαίδευση. Αυτό που δεν γίνεται κατανοητό, αλλά μπορεί απλά να περιγραφεί πως είναι το αίσθημα του να βλέπεις τις μαγνητοσκοπήσεις από το εσωτερικό των αρμάτων. Τα πληρώματα μιλάνε μεταξύ τους αλλά και με τα άλλα άρματα κοφτά, φωναχτά. Ακούγονται τα όπλα που βάλλουν, το σύρσιμο του μετάλλου πάνω στο μέταλλο καθώς οι κάλυκες αποβάλλονται και μετά ο πιο βαρύγδουπος ήχος του κάλυκα καθώς συναντά το μέταλλο του άρματος. Βλέπεις και σχεδόν μπορείς να μυρίσεις το καμένο προωθητικό. Διαταγές, ανταπόκριση, ενθουσιασμός στις επιτυχίες, προσωρινή επιβίωση-συνέχεια του αγώνα. Απογοήτευση και ένταση όταν υπάρχει αστοχία και για την γρήγορη επαναληπτική και επιτυχημένη βολή. Το λάθος θα επισημανθεί, θα αναλυθεί. Ο εκπαιδευόμενος θα διδαχθεί το λάθος του για να σώσει στο μέλλον την ζωή του, το άρμα του και να είναι ο πλέον αποδοτικός πολεμιστής και μέλος της ομάδας που θα μπορούσε να είναι. Το θέμα έχει και μια διασκεδαστική πλευρά καθώς ο εκπαιδευόμενος μπορεί να ακούσει και τι βλακείες ή βλαστήμιες μπορεί να ειπωθούν κάτω από την πίεση.

Το ΠΒΑΞ διαθέτει επίσης αίθουσα εκπαίδευσης – ενημέρωσης στην αφετηρία των διαδρομών εκτέλεσης των πινάκων βολών των πληρωμάτων αρμάτων. Επιπλέον υπάρχουν κτιριακές εγκαταστάσεις για τη διαμονή των Αξιωματικών και Οπλιτών που εκτελούν βολή. Είναι σκόπιμο να τονιστεί ότι η ταξιαρχία με ιδία πρωτοβουλία και εκμεταλλευόμενη τα ταλέντα εφέδρων στρατιωτών έχει στήσει πρότυπους εξομοιωτές σε PC ώστε να παρέχει και μια περαιτέρω εξοικείωση εκτός πεδίου, εξοικονομώντας πόρους και χρόνο.

Μετά την παρατήρηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο ΠΒΑΞ, μεταβήκαμε στον όρχο του Στρατοπέδου «ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ» όπου έγινε επίδειξη της γέφυρας τύπου Leguan που αποκτήθηκε στο πλαίσιο της αγοράς των νέων αρμάτων. Η γέφυρα πλέον του ότι έχει κατά 4 μέτρα μεγαλύτερο μήκος από τις παλαιότερες αμερικανικού τύπου τοποθετείται και με διαφορετικό τρόπο, ‘συρταρωτά’. Αυτό μειώνει την παρατηρησιμότητα της σε σχέση με τις αμερικανικού τύπου οι οποίες για να αναπτυχθούν πρώτα ορθώνονταν πάνω από το άρμα-φορέα προδίδοντας την θέση σε μεγάλη απόσταση. 

Επόμενος σταθμός η ΧΧΙ ΤΘΤ στην Κομοτηνή. Στο Στρατόπεδο Ηλιοπούλου εδρεύουν τα Leopard 2A4 της Ταξιαρχίας Στο πεδίο ασκήσεων είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε άσκηση ουλαμού Leopard 2A4. Το πεδίο το οποίο ευρίσκεται σε επαφή με το στρατόπεδο αποκτήθηκε από τον Στρατό έναντι όχι ευκαταφρόνητου τιμήματος με σκοπό την καλύτερη και αρτιότερη εκπαίδευση των πληρωμάτων αρμάτων μάχης της Ταξιαρχίας. Η ταχύτητα και η ευελιξία του Leopard 2 φάνηκαν ξεκάθαρα καθώς τα χαλύβδινα θηρία ξεχύθηκαν στο πεδίο ‘αλέθοντας’ το χώμα με τις ερπύστριες τους. Είναι απίστευτο να βλέπεις ένα όχημα 64 τόνων να τρέχει με εβδομήντα χιλιόμετρα την ώρα σε ανώμαλο έδαφος. Τα πληρώματα επέδειξαν την άρτια κατάρτιση τους επιτιθέμενοι εναντίον του εχθρού τον οποίο αναπαριστούσαν δύο Μ-48^Α5. Με δεξιότατους ελιγμούς τα ζεύγη των Leopard υπερφαλάγγισαν τον ‘εχθρό’. Όπως γίνεται κατανοητό η γειτνίαση του πεδίου με κατοικημένες περιοχές δεν επιτρέπει την χρήση οπλισμού από τους εκπαιδευόμενους. Η εκπαίδευση που λαμβάνεται στο συγκεκριμένο στίβο είναι τακτικής φύσεως και ασκεί κυρίως τακτικές μάχης και συνεργασία πληρωμάτων.

Επόμενη στάση η ΧΧΙΙΙ ΤΘΤ και το στρατόπεδο «ΚΑΝΔΗΛΑΝΑΠΤΗ» στην Αλεξανδρούπολη, όπου υπάρχει το Κέντρο Εξομοιωτών (ΚΕΞ) της ΧΧΙΙΙ ΤΘΤ. Το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο αποφάσισε την συγκρότηση του ΚΕΞ LEO, με έδρα το Στρατόπεδο ‘’ΚΑΝΔΗΛΑΠΤΗ’’ με έναρξη λειτουργίας τις 30 Οκτ 2006. Όσον αφορά τους εξομοιωτές των LEO1 A5, αυτοί πέτυχαν το χρονοδιάγραμμα τους με το παραπάνω. Κατά την επίσκεψη στο Στρατόπεδο ‘’ΚΑΝΔΗΛΑΠΤΗ’’, εκπαιδευόμενα πληρώματα χρησιμοποιούσαν πλήρως τα συστήματα και μπορεί άνετα να ειπωθεί είναι ότι η επίσκεψη δημοσιογράφων κατά την διάρκεια της εκπαίδευσης μάλλον εμποδίζει παρά βοηθά. Η θετικότατη εντύπωση ενισχύει την ήδη διαπιστωθείσα επαγγελματικότητα που είδαμε στο Πεδίο Βολής Αρμάτων Ξάνθης.

Για την εγκατάσταση του προσωπικού και μέσων του ΚΕΞ κατασκευάστηκαν δύο κτίρια: Κτίριο LEO1 A5, Κτίριο LEO2 HEL. Ήδη έχει ξεκινήσει από 4 Σεπ 2006 η εκπαίδευση πληρωμάτων στους εξομοιωτές, οδήγησης και βολής LEO1 A5. Κατά την διάρκεια της επίσκεψης μας ολοκληρώνονταν οι εργασίες εγκαταστάσεως από την ανάδοχο εταιρία. Τα μέσα του ΚΕΞ έχουν εγκατασταθεί ως εξής:

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΕΞΟΜΟΙΩΤΩΝ ΑΡΜΑΤΩΝ LEO

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ούτε η γραπτή περιγραφή, αλλά ούτε και οι φωτογραφίες μπορούν να αποδώσουν την επιβλητικότητα των χώρων. Οι θόλοι των εξομοιωτών πάνω σε τεράστιους υδραυλικούς βραχίονες κινούνται με απίστευτη ευλυγισία και ταχύτητα, δίνοντας την εντύπωση στον εκπαιδευόμενο ότι βρίσκεται πραγματικά σε ένα άρμα εν κινήσει σε πραγματικές συνθήκες μάχης και περιβάλλοντος. Οι πανοραμική προβολή του περιβάλλοντος συμπληρώνει την αίσθηση του πεδίου μάχης. Οπως καταλαβαίνει ο καθένας η εκπαίδευση δεν είναι μόνον καλύτερη, αλλά έτι οικονομικότερη, αλλά και πλέον αποτελεσματική. Η παρουσία δημοσιογράφων κατά την εκπαίδευση, όμως, δεν κρίνεται εποικοδομητική για τους εκπαιδευόμενους.

Για τις ανάγκες στεγάσεως των εκπαιδευομένων στελεχών η Ταξιαρχία επένδυσε στην διαμόρφωση ενός κτιρίου σε ξενώνα δυναμικότητας 40 κλινών.

Ελληνικά άρματα στην Θράκη

Ισως θα πρέπει να σταθούμε λίγο στο νέο άρμα μάχης του Ελληνικού Στρατού Leopard 2HEL, το οποίο παράγεται στην Ελλάδα στo πλαίσιο σύμβασης με τη γερμανική KMW. Θεωρούμε, όπως άλλωστε απέδειξαν και οι εκτενείς δοκιμές που έγιναν στο Λιτόχωρο για την ανάδειξη του νικητή του διαγωνισμού ανάμεσα στα υποψήφια άρματα, ότι το Leopard 2 HEL είναι το αρτιότερο και το πλέον τεχνολογικά εξελιγμένο άρμα μάχης εν υπηρεσία οπουδήποτε στον κόσμο.

Το όχημα παρουσιάστηκε από την Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ) στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και στην έκθεση DEFENDORY 2006 στον ΟΛΠ. Το παρουσιασθέν άρμα μάχης είναι το πρώτο από τα συνολικά 140 άρματα που συναρμολογούνται στις νέες εγκαταστάσεις της ΕΛΒΟ στη Σίνδο Θεσσαλονίκης. Τ υπόλοιπα 30 συναρμολογούνται στην Γερμανία. Ο χρόνος παράδοσης υπολογίζεται ότι θα ολοκληρωθεί στα τέλη του 2009.  

Για να πραγματοποιηθεί η συμπαραγωγή από την ΕΛΒΟ απαιτήθηκαν νέες επενδύσεις αξίας 53 εκατ. ευρώ, οι οποίες αφορούν κατασκευή χώρου παραγωγής, κτιρίων δοκιμών ηλεκτρομαγνητικής συμβατότητας και ατρωσίας, μετεργασίας για επανέλεγχο και επισκευές, πίστας δοκιμών οδικής συμπεριφοράς και ελέγχου, πλυντήριο για προετοιμασία του άρματος για βαφή με χρώματα παραλλαγής καθώς και άλλες λειτουργίες ελέγχου και πιστοποίησης.

Η πρόσφατη δημοσιοποίηση ‘προβλήματος’ στα άρματα μετά την πραγματοποίηση δοκιμών στη Γερμανία προκάλεσε έναν ‘πανικό’ στα ΜΜΕ, ο οποίος με πολύ ‘αβανταδόρικο’ τρόπο εξυψώθηκε πέραν των πραγματικών διαστάσεων του, όχι τόσο προς ώφελος κάποιων ανταγωνιστών των κατασκευαστών, όσο για μικρο-πολιτικούς λόγους και λόγους οι οποίοι εξυπηρετούν τα ‘μίντια’ (ας μου επιτραπεί αυτή τη φορά η έκφραση).

Οι δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν είχαν προσυμφωνηθεί και το χρονοδιάγραμμα τους είχε οριστεί από πριν. Πραγματοποιήθηκαν στις εγκαταστάσεις της BWB (γερμανικός οργανισμός που εποπτεύει τα εξοπλιστικά προγράμματα και την αμυντική βιομηχανία στη Γερμανία). Παρόντες στις δοκιμές ήταν ελληνική επιτροπή με μέλη από το ΓΕΣ, την ΓΔΑΕΕ και εκπρόσωποι της Krauss Maffei Wegmann. Σύμφωνα με την σύμβαση οι δοκιμές διεξήχθησαν με έξοδα της γερμανικής εταιρίας. Η τελευταία βέβαια μεταβίβασε το κόστος μέσα στο πρόγραμμα πάλι στον αγοραστή (με την ίδια λογική επιβαρυνόμαστε τα έξοδα διαφημίσεως και προώθησης των κατασκευαστών οπλικών συστημάτων). 
Η σύμβαση προέβλεπε την αγορά ενός επιπλέον πύργου από αυτούς που θα τοποθετούντο στα άρματα, δηλαδή 171. Το ελληνικό δημόσιο μπορούσε ανά πάσα στιγμή να επιλέξει τυχαία κάποιον πύργο από την γραμμή παραγωγής και να τον υποβάλλει σε καταστροφικές δοκιμές, ήτοι με απ’ ευθείας βολές αντιαρματικών όπλων κάθε είδους. Η ρήτρα αυτή είναι πρωτοποριακή όχι μόνον για τα ελληνικά αλλά και τα διεθνή δεδομένα. Οι κατασκευαστές πάντα υπόσχονται τα πάντα στον αγοραστή. Είναι όμως έτσι; Εστω και με επιπλέον έξοδα είναι ένας τρόπος για τον αγοραστή να μάθει τι επιτέλους αγόρασε, πριν είναι πολύ αργά.  
Οι βολές πραγματοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο με βλήματα των 120 χιλ. Βολφραμίου, αλλά και κατά μη διαψευσμένες πληροφορίες με βλήματα DU (απεμπλουτισμένου ουρανίου). Δύο βλήματα διάτρησαν τη θωράκιση στο αριστερό του πύργου στο μέρος του περισκοπίου του πυροβολητή. Κατόπιν τούτου το ΥΠΕΘΑ έκρινε, ως ώφειλε, βάσει συμβολαίου, ότι οι διατρήσεις καθιστούσαν τη θωράκιση του άρματος μη σύμφωνη με τις προδιαγραφές και απαίτησε από την KMW ναδιορθώσει το πρόβλημα. Μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει η παραλαβή των 8 πρώτων αρμάτων μάχης από τον Ελληνικό Στρατό. Παραπάνω από 30 άρματα βρίσκονται σε διάφορα στάδια κατασκευής. Το θέμα, σε αντίθεση με τα προβλήματα των υποβρυχίων, ενέχει σοβαρά στοιχεία τυπολατρείας, αλλά και της συνήθους πρακτικής συνάψεως κατασκευαστικών συμβολάιων μεταξύ ΥΕΘΑ και κατασκευαστών, η οποία, εν ολίγοις, μπορεί να συνοψιστεί στον εξής διάλογο¨ ΥΕΘΑ: «Μπορείς;», Κατασκευαστής: «Αμέ!!!».

Στα πλαίσια της γενικότερης αναβάθμισης του ελληνικού αρματικού δυναμικού ο ΕΣ προχώρησε σε συμπληρωματική προμήθεια 183 αρμάτων Leopard 2A4 και Leopard 1A5. Οσον αφορά τα Leopard 2A4 η κύρια διαφορά με τα Leopard 2 HEL είναι το πυροβόλο L55 των δεύτερων (μήκους κάνης 55 διαμετρημάτων) σε αντίθεση με το πυροβόλο L44 των πρώτων.